جای بخیه بعد از عمل بینی یکی از نگرانیهای رایج افرادی است که قصد جراحی بینی باز دارند. خوشبختانه برش کوچک ایجادشده روی پوست بین دو سوراخ بینی، در اغلب افراد با گذشت زمان کمرنگ میشود و کمتر به چشم میآید. سرعت محو شدن اسکار به نوع پوست، تکنیک جراحی، توان ترمیم بدن و مراقبتهای بعد از عمل بستگی دارد. در این مقاله بررسی میکنیم چه عواملی بر جای بخیه بینی اثر میگذارند و برای کاهش دیدهشدن آن چه اقداماتی میتوان انجام داد.
جای بخیه جراحی بینی چگونه ترمیم میشود؟
جای بخیه جراحی بینی پس از بستهشدن برش، وارد روند طبیعی ترمیم پوست میشود. در هفتههای اول ممکن است محل بخیه کمی قرمز، متورم یا سفتتر از پوست اطراف باشد که بخشی از فرآیند بازسازی بافت است. سپس بدن بهتدریج کلاژنهای اضافی را بازآرایی میکند و رنگ و برجستگی اسکار کاهش مییابد؛ به طور معمول این روند چند ماه زمان میبرد و در برخی افراد تا یک سال نیز ادامه پیدا میکند.
برای اینکه جای بخیه بهتر ترمیم شود، باید از دستکاری زخم، کندن دلمه و قرار گرفتن مستقیم در معرض آفتاب خودداری کنید. استفاده از پماد، کرم ترمیمکننده یا ژل سیلیکون تنها باید طبق نظر جراح انجام شود، زیرا انتخاب محصول و زمان شروع آن به وضعیت پوست و محل برش بستگی دارد. اگر قرمزی، درد، ترشح، ضخیمشدن یا تیرگی اسکار رو به افزایش بود، بهتر است زودتر با جراح بینی مشورت کنید.
تفاوت اسکار طبیعی با جای بخیه غیرطبیعی بعد از عمل
اسکار طبیعی بعد از عمل بینی بهمرور کمرنگتر، نرمتر و همسطح پوست اطراف میشود. اما جای بخیه غیرطبیعی ممکن است با افزایش قرمزی، ضخامت، خارش یا تغییر شکل همراه باشد و نیاز به بررسی جراح داشته باشد.
| معیار مقایسه | اسکار طبیعی | جای بخیه غیرطبیعی |
| روند بهبود | طی هفتهها و ماهها تدریجا بهتر میشود | ظاهر آن ثابت میماند یا بهمرور بدتر میشود |
| رنگ | ابتدا صورتی یا قرمز کمرنگ و سپس نزدیک به رنگ پوست | قرمزی یا تیرگی واضح و ماندگار دارد |
| ضخامت | اغلب صاف یا کمی برجسته است و بهتدریج نرم میشود | برجسته، سفت یا ضخیمتر از پوست اطراف است |
| علائم همراه | ممکن است کمی حساسیت اولیه داشته باشد | خارش، درد، سوزش یا کشیدگی مداوم ایجاد میکند |
| شکل اسکار | محدود به مسیر برش و منظم است | ممکن است پهن، فرورفته یا فراتر از خط بخیه دیده شود |
ویدیو زیر را که در خصوص کاهش جای بخیه عمل بینی است مشاهده کنید.
کاهش جای بخیه عمل بینی
مراقبتهای موثر برای کمرنگ شدن جای بخیه بینی
رعایت مراقبتهای بعد از جراحی بینی و منظم پس از جراحی بینی، به ترمیم بهتر پوست و کمرنگتر شدن جای بخیه کمک میکند البته زمان شروع هر مراقبت و نوع محصول مصرفی باید طبق نظر جراح تعیین شود تا به زخم آسیب نرسد.
- محل بخیه را فقط طبق دستور جراح تمیز و خشک نگه دارید و از مالش دادن آن پرهیز کنید.
- بخیه، دلمه یا پوستههای زخم را نکنید؛ جدا کردن زودهنگام آنها احتمال التهاب و اسکار واضحتر را بالا میبرد.
- داروها و پمادهای تجویزشده را با مقدار و مدت تعیینشده مصرف کنید و درمان جدید را خودسرانه اضافه نکنید.
- پس از بسته شدن کامل زخم و با تایید پزشک از محافظت در برابر نور خورشید استفاده کنید؛ آفتاب میتواند قرمزی و تیرگی اسکار را طولانیتر کند.
- تا زمانی که پزشک اجازه نداده است ماساژ شدید بینی، لایهبردارها، رتینوئیدها و مواد اسیدی را نزدیک محل بخیه به کار نبرید.
- سیگار و سایر فرآوردههای نیکوتینی را کنار بگذارید، زیرا خونرسانی پوست و ترمیم زخم را مختل میکنند.
بیشتر بخوانید: علت گوشت اضافه بعد از عمل بینی و درمان آن
روشهای پزشکی برای رفع جای بخیه بعد از جراحی بینی
اگر اسکار پس از جراحی همچنان برجسته، قرمز، تیره یا فرورفته باشد، پزشک با توجه به نوع آن درمان مناسبی را انتخاب میکند. توجه داشته باشید که همه جای بخیهها به اقدام تهاجمی نیاز ندارند. بسیاری از اسکارها با مراقبت، محافظت در برابر آفتاب و صبر، به شکل قابلقبولی بهبود پیدا میکنند.
درمانهای موضعی
ژل یا ورق سیلیکونی در برخی اسکارهای تازه و برجسته میتواند به بهبود ظاهر و نرمی بافت کمک کند البته استفاده از آن باید منظم و در مدت پیشنهادی پزشک باشد از همه مهمتر این محصولات روی زخم باز، عفونی یا دارای ترشح نباید استفاده شوند و جایگزین بررسی علت التهاب نیستند.
تزریق داخل ضایعه برای اسکار برجسته
در اسکارهای ضخیم و برجسته، پزشک گاهی تزریق دارو داخل بافت اسکار را بررسی میکند. هدف این روش کاهش ضخامت، سفتی و قرمزی زخم است. تعداد جلسات، فاصله آنها و مناسب بودن روش به معاینه وابسته است و تزریق خودسرانه یا انجام آن در مراکز غیرپزشکی خطر عوارض پوستی دارد.
نکته: فرورفتگی بیش از حد، نازک شدن پوست یا تغییر رنگ نیز از دلایلی هستند که انتخاب دوز و روش درمان را حساس میکنند. به همین علت، درمان اسکار بینی نباید صرفا بر اساس توصیه اطرافیان یا تصاویر قبل و بعد در فضای مجازی انجام شود.
روشهای بازسازی پوست
لیزر، میکرونیدلینگ و برخی روشهای بازسازی پوست میتوانند در موارد انتخابشده به کاهش قرمزی یا ناهمواری جای بخیه بینی کمک کنند. زمان انجام این درمانها اهمیت زیادی دارد، زیرا اقدام زودهنگام ممکن است التهاب اسکار را بیشتر کند. تعداد جلسات و میزان بهبود به ویژگیهای پوست و اسکار هر فرد بستگی دارد و هدف، کمرنگ و هموار شدن جای بخیه است. دکتر معصومه حسینپور بهترین جراح بینی در بجنورد پس از معاینه میتواند بهترین زمان و روش درمان تکمیلی را تعیین کند.
چه کارهایی جای بخیه بینی را بدتر میکنند؟
بعضی عادتها و اقدامات نادرست میتوانند التهاب محل بخیه را بیشتر کرده و روند محو شدن اسکار را کند کنند. برای جلوگیری از برجسته، تیره یا تحریکشدن جای بخیه بینی، رعایت توصیههای جراح اهمیت زیادی دارد.
- کندن بخیه، دلمه یا جوشهای ریز اطراف زخم
- استفاده از الکل، آباکسیژنه، مواد اسیدی یا ترکیبات نامشخص روی محل برش
- مالش شدید، ماساژ بدون اجازه یا فشار دادن مکرر نوک بینی
- قرارگیری طولانی در نور آفتاب بدون محافظت مناسب پس از اجازه پزشک
- نادیده گرفتن قرمزی پیشرونده، ترشح، بوی نامطبوع یا درد رو به افزایش
- شروع لیزر، پیلینگ یا میکرونیدلینگ بدون هماهنگی با جراح
سوالات متداول مربوط به جای بخیه جراحی بینی
قرمزی و سفتی اولیه اغلب طی هفتهها کاهش مییابد اما تکامل اسکار ماهها زمان میبرد و گاهی تا حدود یک سال یا بیشتر ادامه دارد، توجه داشته باشید که زمان دقیق به نوع پوست، وضعیت زخم و مراقبتهای پس از عمل وابسته است.
خیر، زمان شروع هر پماد، ژل سیلیکونی یا کرم ترمیمکننده باید توسط جراح تعیین شود. روی زخم باز یا بخیه تازه، برخی محصولات باعث تحریک، رطوبت نامناسب یا آلودگی میشوند. داروها و مراقبتهای تجویزشده پس از عمل در اولویت هستند.
قرمزی خفیف در هفتههای نخست بخشی از ترمیم است، بهخصوص اگر هر روز کمتر شود. قرمزی پیشرونده همراه با گرمی، درد، تورم، ترشح یا تب طبیعی تلقی نمیشود و باید سریع با پزشک مطرح شود.
جمعبندی…
رفع جای بخیه بعد از جراحی بینی بیش از هر چیز به ترمیم طبیعی پوست، محافظت از زخم و پرهیز از دستکاری وابسته است. قرمزی و تغییرات خفیف اولیه اغلب موقتی هستند، اما علائم عفونت، باز شدن زخم یا برجستگی پیشرونده باید جدی گرفته شوند. درمانهایی مانند سیلیکون، تزریق یا لیزر فقط در صورت نیاز و با زمانبندی درست مطرح میشوند پس اگر ظاهر محل برش یا روند بهبود برایتان نگرانکننده است، مراجعه برای معاینه بهترین اقدام است. دکتر معصومه حسین پور با بررسی نوع پوست، وضعیت بخیه و زمان سپریشده از عمل، میتواند راهنمایی متناسب با شرایط شما ارائه دهد.